مسأله 26 خريد و فروش ارز به قيمت بازار يا كمتر و يا بيشتر از آن ، چه نقد و چه مدت دار ، صحيح است . 12 اضافه برداشت هر كس در بانك حساب جارى داشته باشد ، مىتواند هر مبلغى كه از سپرده‌اش بيشتر نباشد از آن برداشت كند . و گاهى بانك به برخى صاحبان حساب كه به آنان اعتماد دارد ، اجازه مىدهد تا بيش از آنچه محل دارند ، از حساب خود برداشت كنند . به اين عمل " اضافه برداشت " گفته مىشود و بانك از اين مبلغ سودى براى خود در نظر مىگيرد . مسأله 27 اضافه برداشت ، در حقيقت ، قرض گرفتن از بانك به شرط دادن سود است و در نتيجه قرض ربوى و حرام است ، و سودى كه بانك از مبلغ اضافه برداشت ، تقاضا مىكند ، از سودهاى ربوى حرام به شمار مىرود . البته اگر بانك دولتى يا مشترك باشد ، اضافه برداشت از آن ، نه به عنوان قرض گرفتن بلكه به عنوان بدست آوردن مال مجهول المالك به نحوى كه در مسأله دوم گذشت اشكالى ندارد . 13 تنزيل برات مقدمات : يكم : بيع با قرض تفاوتهايى دارد از جمله : 1 - بيع ، تمليك عين در مقابل عوض است . حال آنكه قرض ، تمليك مال است در مقابل تعهد پرداخت مثل اگر آن مال مثلى باشد و قيمت اگر قيمتى باشد . " 1 " 2 - بيع ربوى اساساً باطل است ، بر خلاف قرض ربوى كه اصل آن صحيح و تنها ما زاد آن باطل است .

--> " 1 " گاه ادّعا مىشود كه بيع با قرض از جهت ديگرى نيز اختلاف دارد ، به اين صورت كه در بيع بايد ميان عوض و معوّض اختلافى باشد و بدون آن بيع تحقق پيدا نمىكند ، حال آنكه در قرض چنين اختلافى لازم نيست . در نتيجه اگر كسى صد دينار را به صد و ده دينار در ذمهء مشترى بفروشد ، بايد ميان آن دو اختلافى باشد ، به اين صورت كه فرضاً يكى دينار عراقى و ديگرى دينار اردنى باشد و اگر هر دو دينار عراقى از يك نوع و يك چاپ باشند ، قرضى است به صورت بيع ؛ و چون از يك جنس هستند ما زاد آن رباى حرام است . ليكن اين گفته روشن نيست ، زيرا براى تحقق اختلاف ميان عوضين كافى است در ظرف انشاء بيع ، اين دو متفاوت باشند ؛ مثلًا معوّض عين شخصى و عوض كلَّى در ذمه باشد . مضاف بر آن ، لازمهء اين نظر صحت بيع بيست كيلو گندم به معادل آن به صورت نسيه است ، با اين ادّعا كه قرض غير ربوى است ، گرچه به صورت بيع است . حال آنكه همانطور كه خود گوينده نيز بدان معترف است اين مورد از قبيل بيع يكى از مثلين با ما زاد حكمى است كه ربا و حرام است .